Fietsveiligheid Leiden
Fietsveiligheid Leiden

"Leiden een fietsstad, maar niet de allerbeste"

Door Rozemarijn Brus, Martijn Kousen & Nicky Terink

Hoe de inwoners van Leiden naar hun stad kijken zal op 14 januari 2017 blijken. Dan wordt er onder de naam L750 een burgertop gehouden in Leiden. In de Stadsgehoorzaal verzamelen zich inwoners van Leiden met belangstelling voor ontwikkelingen in de stad en regio om te discussiëren over thema’s die hen na aan het hart liggen. In de maanden voorafgaand aan de L750 burgertop zijn er ‘huiskamersessies’ georganiseerd waar verschillende thema’s aan bod zijn gekomen, zo ook de fietsveiligheid.

 

Zeker de fietsveiligheid is belangrijk voor een stad als Leiden. Fietsen is een dagelijkse bezigheid van bijna elke Leidenaar. De fietsende Leidenaar ontkomt niet aan een aantal knelpunten. Wil Leiden in 2018 fietsstad van Nederland worden en daarmee Nijmegen van haar troon stoten, moet er het een en ander gebeuren aan bijvoorbeeld die knelpunten (zie video). Maar wat? Een kwestie waarin de inwoners van Leiden tijdens de L750 een goed advies kunnen geven aan de stad. Peter Rumler van de Fietsersbond weet wel wat er beter kan.

 

 

De Fietsersbond houdt zich in samenwerking met de gemeente bezig met het fietsbeleid in Leiden. “Onze inbreng is het leveren van kennis van de lokale situatie en meedenken, -werken en inspraak organiseren bij al die plannen voor infrastructuur en fietsveiligheid”, zegt Rumler. Tien actieve en meer dan 1000 passieve geïnteresseerde fietsers hebben zich bij de Leidse Fietsersbond aangesloten. 

 

Peter Rumler meent dat het redelijk is gesteld met de fietsveiligheid in Leiden. Veiligheid is tot op een zekere hoogte subjectief en hoe veiliger je voelt, hoe kwetsbaarder je bent, is Rumler van mening. De scholieren en ouderen zijn de meest kwetsbare groepen en daarnaast letten studenten niet op. Dat is ook onder de burgers van Leiden een gedeelde mening, blijkt bij navraag op Facebook. Telefoons, gebrekkige verlichting en met drie fietsers naast elkaar zijn volgens de Leidenaren de echte problemen. Bij het meldpunt van de Fietsersbond komen geregeld klachten binnen van bezorgde bewoners. Meest gehoord? De brommers op het fietspad en onhandige paaltjes in de weg. Maar Rumler ziet ook andere problemen: “Als je als scholier weet dat je op iedere rotonde voorrang hebt, rijd je zo door zonder uit te kijken. Als er nu plannen zijn om bij de rotonde de fietsers uit de voorrang te halen, creëer je een onveilige situatie, omdat diezelfde scholieren denken voorrang te hebben.” 

 

Wethouder Robert Strijk laat weten dat Leiden een echte fietsstad is en er de afgelopen jaren al flink is gewerkt aan een veiligere fietsomgeving. Zo zijn al meer dan 200 van de bovenstaande gehate paaltjes weggehaald en is de locatie Lammenschans aangepast. Rumler is wat sceptischer: “Leiden is een fietsstad, maar niet de allerbeste”. En dat ziet hij voorlopig ook niet veranderen. Leiden als fietsstad van Nederland in 2018, zoals de organisatie Leiden Fietst een tijdje terug ambieerde, blijft voorlopig ook een ambitie als het aan Rumler ligt: er is gewoon te weinig geld. In Kopenhagen kan het wel.

 

Ondanks het optimisme van de wethouder zijn er nog veel knelpunten in de stad. De eerder genoemde Lammenschansweg is nog steeds niet in orde. Maar ook de kruising Steegje/Breestraat en Noordeinde/Breestraat zijn gevaarlijke punten waar de inwoners van Leiden bezorgd over zijn. De Plesmanlaan bij het Bio Science Park wordt aangepakt, maar voorlopig is er nog geen geld om verdere doelen te bereiken. De gemeente is sterk afhankelijk van investeerders. Peter Rumler is wel positief over de inzet van de gemeente. De gemeente let goed op en neemt alles in overweging. Maar de financiën zijn een struikelblok. "Af en toe hebben ze mooie ideeën, maar dan struikelen ze over de financiën". 

 

De ambitie van de gemeente is om het aantal fietsbewegingen in 2020 met 10 procent te doen toenemen. Dat is goed voor de bereikbaarheid, maar ook voor de luchtkwaliteit van de stad. Er wordt fors geïnvesteerd in infrastructurele projecten. “Leiden werkt er hard aan om fietsen in Leiden veiliger, sneller en leuker te maken”, laat Strijk weten.

 Als het aan Leidenaren ligt moet er vooral een algeheel verbod op telefoons in het verkeer komen: “Er zijn weinig plekken waar je ongestoord kan fietsen”. Een kritische Leidenaar gaat zelfs nog verder: “Als er iets verkeerd kan in het verkeer dan proberen ze dat uit in Leiden”.

 

Maar vooral moet er een grote hoeveelheid knelpunten worden aangepakt. Rumler ziet in veel gevallen tunnels als oplossing, maar ook dat kost veel geld. veel geld verdwijnt volgens hem, in promotie, zoals Flink Fietsen en Leiden Bereikbaar, maar het belangrijkste voor de veiligheid is infrastructuur. “Wat Leiden nu ook doet is imagopromotie. Dat is de trend van de tijd”

 

De Leidenaar krijgt over een week de kans om zijn of haar stem te laten horen bij de L 750 Burgertop. Peter Rumler is zeer geïnteresseerd in de inzichten van anderen. “Omdat wij met die paar mensen veel fietsen, maar niet overal. We kennen niet alles, alle situaties, alle stromen mensen.” Dat burgers invloed kunnen hebben is wat de Fietsersbond laat zien. De gemeente komt met nieuwe plannen eerst bij de bond om advies en overleg. De mening van de burger is er, de wil bij de gemeente ook, een goed uitgangspunt voor de burgertop. 


Annette Mol over de campagne Flink Fietsen


Hoe Leiden haar stadsrechten verkreeg

De naam Leithon, later Leiden, is afgeleid van Leitha, wat ‘aan de wateren’ betekent. We spreken nu over het jaar 860. Leithon was een nederzetting op een kleine heuvel aan het einde van waar twee rivieren samenkwamen; de Oude en de Nieuwe Rijn. De nederzetting op die kleine heuvel staat nu wel bekend als de Burcht. Leiden werd geroemd  om de fabricatie van hoogwaardig textiel. De gehele economie draaide daarop. We vieren dit nu nog steeds: de Lakenfeesten. Door de handel groeide Leithon in het jaar 1222 uit tot een kleine, maar belangrijke, marktplaats. Het kreeg haar eerste stadsrechten. En de naam Leiden. 44 jaar later bevestigde graaf Floris V de al bestaande stadsrechten, en breidde ze uit. Het document met deze stadsrechten wordt gezien als geboorteakte van de sleutelstad, maar in feite mocht Leiden dus tientallen jaren eerder al een stad worden genoemd.




De burgertop

De ‘L750 Burgertop’ is een project van het Stadslab Leiden. Onder hun motto ‘Leiden steeds leuker’ probeert het Stadslab de sleutelstad voor elke inwoner mooier te maken. Het doel van de L750 is om de inwoners van Leiden met elkaar in gesprek te laten gaan over wat zij belangrijk vinden voor hun stad en leefomgeving. Edith van Middelkoop, organisatiecoach en lid van het projectteam, benadrukt dat er “zoveel betrokkenen zijn die zich niet laten horen. Dit bottom-up initiatief is er om te laten zien dat Leidenaren invloed hebben”.

Het getal 750 in de naam ‘L750 Burgertop’ verwijst naar de Leidse stadsrechten die graaf Floris V 750 jaar geleden bezegelde. Geïnspireerd door het getal 750 worden er 750 inwoners uitgenodigd om bij de top aanwezig te zijn. Onder deze inwoners zullen tevens vertegenwoordigers van de politiek, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties aanwezig zijn. Zij zullen vooral luisteren naar wat de bevolking te zeggen heeft. Michiel Jansen, lid van het projectteam: “Het hoeft geen politieke agenda te worden. De burgers kiezen de thema’s, zij bepalen waarover wordt gepraat.”.

 

De huiskamersessies voorafgaand aan de burgertop hadden het doel om Leidenaren uit alle wijken met elkaar te laten sparren en samen na te denken over hun favoriete ‘stadsonderwerpen’. Voortbordurend op de resultaten van de sessies, zal er tijdens de L750 in nieuwe groepen worden gediscussieerd. De sessies omvatten zeer uiteenlopende thema’s. Denk hierbij aan het nieuwe stadspark rond de singel of aan de fietsveiligheid in de stad.